Για έναν μύθο θα σας πω που μας το λέγανε παιδιά! Θα ξεκινήσω βάζοντας σαν εισαγωγή την περίληψη του βιβλίου του γνωστού δημοσιογράφου Βασίλη Σκουντή «ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΙΑ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΕΣ»:
Ο χρόνος τρέχει, µα το ρολόι έχει μείνει σταματημένο εδώ και τριάντα χρόνια, σε εκείνη τη στιγμή. Στις δέκα και πέντε το βράδυ της 14ης Ιουνίου του ’ 87, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας...
Δώδεκα μέρες ένας ολόκληρος λαός ακροβατεί στα όρια της μαγείας, της ανατριχίλας, του παροξυσμού, της κατάνυξης, της μέθεξης, της απόλυτης έκστασης: από τις 3 έως τις 14 Ιουνίου του σωτηρίου (για το μπάσκετ, για τον αθλητισμό, για έναν ολόκληρο λαό) 1987, οι δώδεκα μέρες που άλλαξαν τον κόσμο!
Όταν το απίθανο παίρνει σάρκα και οστά...
Όταν δυνατά γίνονται τα αδύνατα...
Όταν ο Δαβίδ ξαναρίχνει στο καναβάτσο τον Γολιάθ...
Όταν η Ελλαδίτσα παίρνει παραμάζωμά τους κολοσσούς, τινάζει την µπάνκα στον αέρα και προκαλεί ολούθε σοκ και δέος...
Σ’ αυτές τις 12 μέρες νιώσαμε σαν χώρα και λαός ότι κάτι νέο ανέτειλε μπροστά μας, κάτι συναρπαστικό, κάτι αισιόδοξο. Γενικά, η δεκαετία του ’80 στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο ήταν η δεκαετία των πολλών αλλαγών σε πολλά πεδία, από την πολιτική και την κοινωνία ως τον αθλητισμό, στη χώρα μας είχαμε εδώ και 6 χρόνια (απ’ το 1981 συγκεκριμένα) σοσιαλιστική υποτίθεται κυβέρνηση, η κοινωνία άλλαζε, νέες τάσεις υιοθετούνταν από αρκετό κόσμο, η Ελλάδα ανήκε πλέον στην τότε Ε.Ο.Κ. (νυν Ευρωπαϊκή Ένωση). Το μπάσκετ είχε περάσει κι αυτό στο φάσμα της τότε «Αλλαγής». Από το διοικητικό με τον Γιώργο Βασιλακόπουλο να αναλαμβάνει γενικός γραμματέας της ομοσπονδίας μπάσκετ της Ελλάδας ως το τεχνικό κομμάτι με τον παλιό παίχτη της Εθνικής και του Παναθηναϊκού, τον αείμνηστο Κώστα Πολίτη να αναλαμβάνει την αναδιοργάνωση της γαλανόλευκης και να θέτει ψηλά τον πήχη για κάτι παραπάνω.
Λίγο καιρό πριν βέβαια, είχε προηγηθεί ένα γεγονός το οποίο κι αυτό θα άλλαζε μια για πάντα τον ρου της ιστορίας του ελληνικού μπάσκετ. Η έλευση του θρυλικού gangster Νίκου Γκάλη από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Θεσσαλονίκη για λογαριασμό του Άρη, σήμανε πολλά, η αμερικάνικη βοήθεια που περίμενε για πολλές δεκαετίες ένας λαός είχε έρθει και ήταν μόλις 1,80 ύψος, Shooting Guard για την ακρίβεια. Αυτό όμως δεν έφτανε, οι ατυχίες, τα προβλήματα συνεχίζονταν, οι αποκλεισμοί, οι πίκρες, οι ξεφτιλιστικές ήττες δεν είχαν τελειωμό. Από την παταγώδη αποτυχία στο Ευρωμπάσκετ του 1981 ως τις ντροπιαστικές ήττες από την ανύπαρκτη μπασκετικά Μ. Βρετανία στο Προολυμπιακό τουρνουά του 1984 στο Παρίσι και ως τον αποκλεισμό από το Ευρωμπάσκετ του 1985 η Εθνική έδειχνε σαν μια ασθενής που είχε πέσει σε βαθύ κώμα και χρειαζόταν ένα ισχυρό αναλγητικό και μεγάλο κουράγιο για να σταθεί ξανά στα πόδια της.
Όλα αυτά θα άλλαζαν σε μια μικρή γαλλική πόλη το Νοέμβριο της χρονιάς εκείνης (1985) στο Εκεντρεβίλ, εκεί η Ελλάδα θα νικήσει μετά από 3 παρατάσεις τη Γαλλία και λαμβάνει θέση στο ραντεβού με τηνκορυφή.
Η ανάθεση του ΄87 στην Ελλάδα Την ίδια χρονιά εγκαινιάζεται το υπερσύγχρονο τότε Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας στον Φαληρικό όρμο, το μεγαλύτερο κλειστό γυμναστήριο της χώρας την εποχή εκείνη. Μπορούσε να φιλοξενήσει από αγώνες μπάσκετ ως στίβο μέχρι και μουσικές συναυλίες. Ο δημοσιογράφος Γιάννης Φιλέρης στο βιβλίο του: «Ευρωμπάσκετ 87: Τίποτα δε μας σταμάτησε» αναφέρει μια πολύ όμορφη ιστορία. Μια συνάντηση του Βασιλακόπουλου με τον ομόλογο του της FIBA, Μπόρισλαβ Στάνκοβιτς να γευματίζουν σε ένα ταβερνάκι στο Μικρολίμανο κοντά στο χώρο που χτιζόταν τότε το Σ.Ε.Φ. Όταν ο Στάνκοβιτς έριξε το βλέμμα κατά κει ρώτησε τον Βασιλακόπουλο, ενώ είχε πιει και λίγο παραπάνω:
-Τι χτίζετε εκεί πέρα, ρώτησε…
- Χτίζουμε το νέο μεγάλο Παλαί ντε Σπορ που θα έχει η Αθήνα, θα είναι ένα γήπεδο «στολίδι» πραγματικό για το μπάσκετ και τον ελληνικό αθλητισμό.
Ακούγοντας αυτά τα λόγια ο Στάνκοβιτς σαν ιαχές θριάμβου ή σαν διθυράμβους δεν αργεί να λάβει απόφαση και να δώσει την ανάθεση του 25ου Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος μπάσκετ 1987 για πρώτη φορά στη χώρα μας.
Από τη δεκάδα στο Παγκόσμιο στον Όλυμπο του Ευρωπαϊκού μπάσκετ!
Το νερό είχε μπει στο αυλάκι, η 10η θέση στο πρώτο μας Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Ισπανίας, ένα χρόνο πριν το μεγάλο μπαμ είχε φέρει πλέον έναν αέρα αισιοδοξίας και πίστης ότι πλέον μπορούμε να κερδίσουμε τον οποιονδήποτε, όπως είχε δηλώσει χρόνια αργότερα ο τότε αρχηγός της εθνικής και μετέπειτα προπονητής της, Παναγιώτης Γιαννάκης. Ήμασταν πλέον έτοιμοι για ένα ακόμα μεγάλο βήμα ή ένα κορυφαίο άλμα που κανένας ή καμία την περίοδο εκείνη δε θα το πίστευε. Ούτε καν από την προετοιμασία στη Νάουσα ως τα φιλικά παιχνίδια στο τουρνουά Ακρόπολις στο Σ.Ε.Φ. λίγες μέρες πριν την επίσημη πρεμιέρα του Ευρωμπάσκετ.
Οι 12 μαγικές μέρες προς τη δόξα πλέον ξεκίνησαν με το πρώτο παιχνίδι απέναντι στη Ρουμανία στις 3 Ιουνίου 1987 να αποδεικνύεται εύκολη υπόθεση. Ακολουθεί μια μέρα μετά, μια μεγάλη υπερδύναμη η Γιουγκοσλαβία. Εκεί η γαλανόλευκη δε θα υποκύψει μπροστά στο μεγαλείο των αδερφών Πέτροβιτς, του Τζόρτζεβιτς, του Κούκοτς, του Ράντζα, του Πάσπαλι, του «γίγαντα» Βράνκοβιτς και όχι μόνο. Θα θριαμβεύσει με 84-78, με έναν Γκάλη να βγάζει το μένος του απέναντι στους Πλάβι, αλλά θα χάσει ένα βασικό της γρανάζι, τον Νίκο Φιλίππου, ο οποίος τραυματίζεται σοβαρά στον αγώνα αυτό και θα αναγκαστεί να χάσει ένα μεγάλο μέρος του τουρνουά αλλά θα είναι παρών σε όλα τα παιχνίδια της Εθνικής από την άκρη του πάγκου. 5 Ιουνίου και επόμενος αντίπαλος η πανίσχυρη Ισπανία. Εκεί έρχεται και το πρώτο στραπάτσο (69-106) να μας προσγειώσει απότομα στη γη, ενώ νιώθαμε ότι πετούσαμε ψηλά στον 7ο ουρανό. 6 Ιουνίου και ένα ακόμα μεγαθήριο του παγκόσμιου μπάσκετ στον δρόμο μας η Σοβιετική Ένωση. Μια εμφάνιση της Εθνικής για χειροκρότημα, μια «κλεμμένη» νίκη, τα όργια των διαιτητών, μια αδικία ολοφάνερη. 69-66 θα νικήσουν οι Σοβιετικοί, όμως με πολύ «λάδωμα» και βρόμικο παιχνίδι από πλευράς των κόκκινων. Τα δάκρυα του Φάνη Χριστοδούλου στο τέλος του αγώνα, όπως και του αρχηγού Γιαννάκη τα έλεγαν όλα. Ήταν το τέλος; Όλα είχαν καταστραφεί; Κάποιοι έλεγαν ναι, αλλά πολλοί ήταν εκείνοι που ήταν αισιόδοξοι.
Ο τελευταίος μας αγώνας στον όμιλο με τη Γαλλία ήταν ο καθοριστικότερος. Με νίκη θα ήμασταν στα προημιτελικά, με ήττα θα παίζαμε στα ματς της παρηγοριάς για τις θέσεις 9-12. Το Σ.Ε.Φ. κατάμεστο, έβραζε και όλοι με τη φωνή τους έσπρωχναν την ομάδα προς τη νίκη. Κι έτσι έγινε, θρίαμβος με 82-69 επί των τρικολόρ με την Ελλάδα να μπαίνει στην 8αδα ως 4η στον όμιλο της. Η ένταση και το άγχος για νίκη και πρόκριση μέσα στην πατρίδα μας ήταν τόσο έντονη, που ο ίδιος ο κόουτς Πολίτης είχε πει σε αφιέρωμα για το Ευρωμπάσκετ του 87 χρόνια αργότερα ότι πριν ξεκινήσει το παιχνίδι με τους Γάλλους είχε πάρει 2 ασπιρίνες. Αυτό και μόνο τα έλεγε όλα.
Στα προημιτελικά η Ελλάδα θα έπαιζε με την Ιταλία, μια ομάδα που μας είχε πληγώσει σε όλες τις διοργανώσεις τα προηγούμενα χρόνια. Μια νίκη απέναντι τους θα περνούσε ξεκάθαρα το μήνυμα ότι πλέον πάμε για ψηλά, πάμε για το μετάλλιο και γιατί όχι για το τρόπαιο. Η νίκη έρχεται ένδοξα με 90-78 και με μαγικό παιχνίδι από τον Γιαννάκη οποίος αποδείχθηκε ψυχρός εκτελεστής των Ιταλών. Στα αξιοσημείωτα εκείνου του αγώνα η δήλωση του πάντα σιωπηλού και απόμακρου Γκάλη σε συνεντεύξεις και δηλώσεις σε ερώτηση του Βασίλη Σκουντή στην κάμερα της ΕΡΤ: «Είναι η πιο ευτυχισμένη στιγμή της καριέρας σου από τότε που είσαι στην Εθνική ομάδα;» Η απάντηση: «Είναι… μέχρι το επόμενο παιχνίδι.» Τώρα πλέον τίποτα δεν ήταν το ίδιο. Η Ελλάδα ήταν στην 4αδα, στη ζώνη των μεταλλίων, στα ημιτελικά και επόμενη αντίπαλός της μια ομάδα που ζητούσε εκδίκηση, η Γιουγκοσλαβία ξανά. Όλη η χώρα φλέγεται όχι μόνο από τον δυνατό καύσωνα των ημερών εκείνων αλλά από τον πυρετό της αναμέτρησης με τους Πλάβι, ένα βήμα πριν τον τελικό. Κανείς δε θα το πίστευε αν κάποιος τους το έλεγε σχεδόν 10 μέρες πριν όταν ξεκίναγε η διοργάνωση ότι θα φτάναμε ως εδώ. Όλοι ήθελαν να δουν αυτόν τον αγώνα από κοντά κι έκαναν τα πάντα για να εξασφαλίσουν ένα μαγικό χαρτάκι.
Μια πολύ ωραία ιστορία έχει να διηγηθεί ο δημοσιογράφος Θανάσης Κρεκούκιας, ο οποίος σε άρθρο του το 2015 στο SPORT 24 (https://www.sport24.gr/opinions/eurobasket-1987-i-istoria-enos-eisitiriou/) αναφέρει την περιπέτεια του που έγινε και δημόσιο θέαμα ως ημιλιπόθυμος μπροστά στην κάμερα της ΕΡΤ να εξασφαλίσει όχι ένα αλλά τρία εισιτήρια για τον συγκεκριμένο αγώνα.
Το ημερολόγιο γράφει Παρασκευή 12 Ιουνίου. Ο αγώνας ήταν θρίλερ σε όλη του τη διάρκεια, όμως η Εθνική έκανε αντεπίθεση πραγματική στο β΄ ημίχρονο και πήρε τη νίκη με 81-77 και την ιστορική πρόκριση στον μεγάλο τελικό για πρώτη μας φορά. Ο «μπέμπης» της γαλανόλευκης Φάνης Χριστοδούλου κάνει το παιχνίδι της ζωής του απέναντι στους Πλάβι. Ο Κρέζιμιρ Τσόσιτς, προπονητής των Γιουγκοσλάβων παραδέχεται την ανωτερότητα της Ελλάδας. Οι χαρές και τα πανηγύρια είναι πιο έντονες από κάθε άλλη φορά, οι παίκτες στο ξενοδοχείο όπου διαμένουν στη Γλυφάδα ακολουθούνται από πλήθος ανθρώπων οι οποίοι ξενυχτάνε κάτω από τα μπαλκόνια και δε σταματούν να τους αποθεώνουν.
Το ραντεβού δίνεται για την Κυριακή 14 Ιουνίου, στις 20:00 το βράδυ πάλι στο Σ.Ε.Φ. με αντίπαλο ξανά τη Σοβιετική Ένωση με το κίνητρο στα ύψη. Δε μας ένοιαζε η εκδίκηση από το ματς του ομίλου, ο άθλος είχε επιτευχθεί, δεν είχαμε τίποτα πλέον να χάσουμε. Ήμασταν περήφανοι γι’ αυτά τα παιδιά, γι’ αυτούς τους γίγαντες. Το Σ.Ε.Φ. ήταν γεμάτο από κόσμο ήδη από νωρίς το απόγευμα με γαλανόλευκες σημαίες και η ιαχή «ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΑΣ» να φτάνει ως και την Ομόνοια. Κάθε σπίτι στην Αθήνα, αλλά και σε όλη την χώρα με ανοιχτή την τηλεόραση τέρμα την ένταση και καρφωμένα τα βλέμματα όλων στο παιχνίδι αυτό. Ο τελικός αποδείχθηκε και αυτός θριλερ ως το τέλος, οι βολές του Λιβέρη Ανδρίτσου 36 δευτερόλεπτα πριν το τέλος αποδεικνύονται καθοριστικές, ισοφάριση σε 89-89, εκπρόθεσμο καλάθι του Γιοβάισα στη λήξη και το παιχνίδι οδηγείται σε 5λεπτη παράταση. Παρά την αποβολή του Γιαννάκη με 5 φάουλ, οι παίκτες μας αποδεικνύονται ψύχραιμοι και 4 δευτερόλεπτα πριν το τέλος ο Αργύρης Καμπούρης κερδίζει φάουλ και 2 βολές από τον Κομπόροφ. Στήνεται στη γραμμή, φτύνει τους χούφτες του, κάνει νόημα με κατέβασμα κεφαλιού στον Φασούλα (ναι ξέρω, το ‘ χω, μη φοβάσαι). Μια βολή μέσα, δεύτερη βολή μέσα, 101-103.
Αείμνηστος Φίλιππος Συρίγος στη μετάδοση του αγώνα:
«Προσοχή, ο γερό Γιοβάισα για τρεις θα σουτάρει, η μπάλα έξω.
ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΡΙΑ ΕΥΡΩΠΗΣ!!! ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΠ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΌΣΜΙΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ! ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΗΡΩΪΚΟ ΚΑΤΟΡΘΩΜΑ!
ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΕΠΟΣ!»
Ήταν πράγματι ένας άθλος, ένα έπος, ένα κατόρθωμα, ήταν ένα πραγματικά τεράστιο άλμα προς την κορυφή. Όλοι οι Έλληνες στους δρόμους, από την Ομόνοια ως την παραλιακή και από τον Έβρο ως την Κρήτη, όλη η χώρα πανηγύριζε και υμνούσε αυτούς τους 12 θεούς του μπάσκετ. Ένας θρίαμβος που δεν ήταν απλώς ένα πυροτέχνημα που θα έσκαγε μέσα σε μια στιγμή, αλλά η αρχή ότι και επόμενοι θρίαμβοι θα ερχόντουσαν και νέα ταλέντα θα βγαίνανε για να συνεχίσουν την χρυσή αυτή κληρονομιά αλλά και κάποιοι τυχοδιώκτες που ήθελαν να κερδοσκοπήσουν από αυτό τον θρίαμβο.
Σήμερα 38 χρόνια μετά, τα πράγματα στο χώρο του μπάσκετ έχουν αλλάξει αρκετά. Από διοικήσεις, διοργανώσεις ως και τον ρυθμό και τρόπο ανάπτυξης του παιχνιδιού. Ως Ελλάδα τις προηγούμενες μέρες ζήσαμε αυτή την παρωδία της τοξικότητας από πλευράς μεγαλοπαραγόντων αλλά και της Πολιτείας που προσπαθούσε να μαζέψει τα ασυμμάζευτα. Τώρα έχουμε να ζήσουμε κάτι που δεν έχουμε να υπερηφανευτούμε ακόμα, την Εθνική Γυναικών.
Ας ελπίσουμε ότι στις 29 Ιουνίου, 38 χρόνια μετά, το Σ.Ε.Φ. θα ζήσει κι εμείς μαζί του έναν νέο θρίαμβο, ένα νέο έπος…!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου